Onderwijs

L

De gemeente koopt de schoolgebouwen van Yonder aan de Kasteeldreef 116 en 122, conform het collegebesluit van 7 juli 2026 (nr. 24). De overdracht vindt per 1 februari 2027 plaats. Met deze verwerving kan de gemeente invulling geven aan haar wettelijke verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting en regie houden op de maatschappelijke inzet van deze strategisch gelegen locatie. Daarnaast biedt de verwerving, in samenhang met de gebiedsontwikkeling van het Museumkwartier, de mogelijkheid om de toekomstige inzet van de locatie integraal te bezien.
Het pand aan de Kasteeldreef 122 wordt ingezet voor de herhuisvesting van Track013 en tijdelijke huisvesting van de basisscholen Vijfhoeven en Hasseltse Poorten tijdens de renovatie/(ver)nieuwbouw van hun schoolgebouwen. Voor de aankoop van deze panden is een aanvullend investeringskrediet van € 4,05 miljoen nodig bovenop het eerder beschikbaar gestelde krediet van € 4,08 miljoen. Het nieuwe investeringskrediet leidt tot structurele kapitaallasten van € 202.500 per jaar vanaf 2028 en structurele eigenaarslasten (OZB en verzekeringen) van € 60.000 per jaar vanaf het moment van overdracht.

L

Voor de realisatie van de vervangende nieuwbouw van het Theresialyceum zijn aanvullende maatregelen noodzakelijk. Deze bestaan uit:

• Tijdelijke huisvesting: aankoop van het schoolgebouw aan de Professor Gimbrèrelaan 9, conform het collegebesluit van 7 juli 2026 (nr. 24). Met deze aankoop kan de gemeente voldoen aan haar wettelijke verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting. Ook op de langere termijn wordt dit pand ingezet voor onderwijshuisvesting. De aankoop ad. € 3,35 miljoen en de benodigde aanpassingen aan het pand ad. € 586.000 leiden vanaf 2028 tot structurele kapitaallasten van € 196.800;
• Fietsenstalling en sportfoyer: als gevolg van de stedenbouwkundige uitgangspunten van het Kenniskwartier wordt aanvullend geïnvesteerd in een fietsenstalling onder de sporthal en een sportfoyer. Deze investering ad. € 1,989 miljoen draagt bij aan efficiënt ruimtegebruik, de sportvoorzieningen in Tilburg West en de gebiedsontwikkeling van het Kenniskwartier. De investering leidt bij een afschrijvingstermijn van 50 jaar tot extra kapitaallasten van circa € 40.000 per jaar vanaf 2030;
• 1e inrichting gymzaal: de uitbreiding van twee naar drie gymzalen leidt tot een aanvullende investering van € 70.538 (prijspeil 2026). Dit resulteert in structurele kapitaallasten van circa € 7.000 per jaar vanaf 2030. Hier is abusievelijk eerder geen rekening mee gehouden;
• Desinvestering bestaande gymzaal: de sloop van de bestaande gymzaal leidt in 2027 tot een incidenteel nadeel van € 380.000, maar resulteert vanaf 2028 in een structureel voordeel op de kapitaallasten van circa € 13.000 per jaar;
• Aanpassingen tijdelijke huisvesting: voor de tijdelijke huisvesting in het reeds gehuurde pand aan de Professor Gimbrèrelaan 16 zijn aanpassingen noodzakelijk om het gebouw geschikt te maken voor het Theresialyceum. Dit leidt in 2027 tot incidentele exploitatielasten van € 914.000;
• Sloopkosten: de sloop van het bestaande pand vindt plaats in 2027. De kosten zijn geraamd op € 1,0 miljoen. Vanwege de omvang van dit project kunnen zowel de sloopkosten als aanpassingen aan de tijdelijke huisvesting niet worden gedekt uit de reguliere exploitatiebudgetten.

L

De investeringsraming voor onderwijshuisvesting is geactualiseerd op basis van nieuwe inzichten, gemaakte afspraken en ontwikkelingen in de uitvoering. Dit leidt tot de volgende aanpassingen in de exploitatie:

• Basisschool De Alm: door aanvullende investeringen in circulariteit kan een afschrijvingstermijn van 50 jaar worden gehanteerd in plaats van 40 jaar. De aanvullende investering leidt vanaf 2029 tot een voordeel van circa € 11.000 per jaar;
• Basisschool Helen Parkhurst: de aanvullende investering vanwege de herijking van het project naar vernieuwbouw in combinatie met de aanpassing van de afschrijvingstermijn van 20 naar 40 jaar leiden vanaf 2028 tot een voordeel van circa € 36.000 per jaar;
• Praktijkcollege: als gevolg van de uitbreiding van het schoolgebouw en de wijziging van de afschrijvingstermijn van 25 naar 50 jaar ontstaat vanaf 2030 een voordeel van circa € 19.000 per jaar. Deze wijziging hangt samen met het feit dat in het huidige budget nog werd uitgegaan van renovatie;
• VSO Gershwinstraat: de aanvullende investering vanwege een hoger leerlingenaantal leidt vanaf 2030 tot extra kapitaallasten van circa € 171.000 per jaar;
• Campus013: de aankoop van de tijdelijke gymzalen leidt vanaf 2028 tot extra kapitaallasten van circa € 43.000 per jaar. Hiertegenover staat het vervallen van de huidige huurlasten van € 160.000 per jaar vanaf medio 2027.

Het aantal nieuwkomersleerlingen neemt naar verwachting toe als gevolg van de huisvestingstaakstelling voor statushouders, de opening van twee nieuwe AZC-locaties en een toename van het aantal kinderen van arbeidsmigranten. Daarnaast sluit de rijksbekostiging onvoldoende aan op de actuele instroom van nieuwkomersleerlingen. Om deze groei op te vangen, is uitbreiding van de onderwijsvoorzieningen voor nieuwkomers noodzakelijk. Met deze middelen, bestemd voor het primair en voortgezet onderwijs, worden zowel taalgroepen als TaalTopKlassen uitgebreid, zodat de beschikbare capaciteit aansluit op de verwachte instroom en nieuwkomersleerlingen tijdig toegang hebben tot passend taalonderwijs. Hierdoor kunnen zij de Nederlandse taal sneller beheersen en beter aansluiten bij het reguliere onderwijs, wat bijdraagt aan een sterke sociaalpedagogische basis.

Het gevraagde bedrag van € 242.000 is gebaseerd op een extra taalgroep in het primair onderwijs (€ 75.000), een extra TaalTopKlas voor de overgang van het primair naar het voortgezet onderwijs (€ 82.000) en de uitbreiding van het NT2-expertiseteam in het voortgezet onderwijs (€ 85.000). Hiermee wordt extra capaciteit gerealiseerd voor circa 27 tot 30 leerlingen en worden wachtlijsten, vertraging in de taalontwikkeling en extra druk op reguliere scholen voorkomen.

Voorgesteld wordt de gemeentelijke subsidie voor vakantiescholen vanaf 2027 structureel te verlagen met € 85.000. De bezuiniging kan plaatsvinden omdat, naast de LEA subsidie, de Rijksregeling School en Omgeving ruimte biedt om vakantiescholen voor enkele basisscholen te bekostigen voor de meest kwetsbare leerlingen. Met een lagere gemeentelijke bijdrage kan een belangrijk deel van het aanbod in stand blijven. Door de combinatie van gemeentelijke en rijksmiddelen blijft ondersteuning voor kwetsbare leerlingen mogelijk.

Het budget Kansrijke Toekomst wordt structureel met € 15.000 verlaagd. Dit budget wordt flexibel ingezet voor activiteiten en initiatieven die bijdragen aan de doelstellingen van de Lokale Educatieve Agenda (LEA). Door deze verlaging is minder financiële ruimte beschikbaar om in te spelen op actuele ontwikkelingen en om nieuwe of aanvullende initiatieven te faciliteren.

De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting in het primair, speciaal en voortgezet onderwijs. De voorgestelde begrotingsafwijkingen zijn het gevolg van actualisaties en de structurele doorwerking vanuit de Voorjaarsrapportage 2026.

De kapitaallasten zijn meerjarig geactualiseerd op basis van de overloop uit 2025, een geactualiseerde investeringsplanning en de toevoeging van de jaarschijf 2030. Daarnaast zijn de budgetten geïndexeerd naar prijspeil 2026 en is het Huisvestingsprogramma 2026 verwerkt. Dit leidt per saldo tot een voordeel op de kapitaallasten in 2027 van € 747.000.

De structurele doorwerking vanuit de Voorjaarsrapportage 2026 (nadeel per saldo € 390.000) betreft:  

• Een structurele correctie van exploitatiebudgetten die abusievelijk niet zijn aangepast aan de werkelijke uitgaven en daardoor niet meer aansluiten op het actuele kostenniveau (nadeel € 530.000);
• De juridische overdracht van het onderwijsgedeelte van kindcentrum De Boemerang aan Stichting Xpect013, waardoor de huurinkomsten en exploitatielasten wegvallen (voordeel per saldo € 55.000);
• Een lagere huur voor de tijdelijke huisvesting van het Theresia Lyceum aan de Professor Gimbrerelaan 16 (voordeel € 85.000 per jaar in 2027 en 2028).

Per saldo leiden bovenstaande meldingen in 2027 tot een voordeel op de lasten van € 783.000 en een nadeel op de baten van € 434.000.

Met het plan voor jonge kind groepen (2-6 jaar) wordt de doorgaande ontwikkel- en ondersteuningslijn in de voor- en vroegschoolse educatie versterkt, conform het collegebesluit (26 mei 2026, nr. 25). Het plan draagt bij aan het versterken van passende, thuisnabije ondersteuning en het terugdringen van de instroom in het gespecialiseerd onderwijs. Voor de uitvoering van het plan wordt in 2027 incidenteel € 250.000 ingezet vanuit de Reserve Sociaal Domein.

In de programmabegroting 2026 is een indexatie opgenomen van 3%, werkelijk bedroeg de NEA index 4,1%. Daarnaast bedraagt de voorlopige NEA index voor 2027 5,2%. Hierdoor nemen de kosten structureel met € 182.000 toe.

De OAB-middelen zijn bedoeld om onderwijsachterstanden te verminderen en worden per vier jaar verstrekt, waarna verantwoording en afrekening richting het Rijk plaatsvinden. Voor 2027 wordt het budget in lijn gebracht met het geactualiseerde bestedingsplan en worden de subsidies geïndexeerd naar prijspeil 2027. Dit leidt tot een aanpassing van het budget met € 731.000. Vanaf 2028 geldt een nieuwe LEA en worden er nieuwe bestedingsplannen opgesteld.

Voor de uitvoering van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs ontvangen wij een specifieke uitkering, bestemd voor de regionale aanpak van laaggeletterdheid. Voor 2027 en 2028 wordt het budget in lijn gebracht met het geactualiseerde bestedingsplan, gebaseerd op het Regioplan 'Verbeteren Basisvaardigheden' 2026-2028. Dit leidt tot een aanpassing van het budget in 2027 en 2028 met € 153.000.

Zie toelichting bij programma Financiering en algemene dekkingsmiddelen.

L