In deze paragraaf beschrijven wij de visie op het gemeentelijk grondbeleid en geven we een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie. In de nota grondbeleid en deze paragraaf is vastgelegd op welke wijze de gemeente Tilburg de tot haar beschikking staande publiekrechtelijke en privaatrechtelijke instrumenten inzet om de doelstellingen van de programma's te realiseren. De inzet van dit instrumentarium leidt tot projecten waarin de gemeente een actieve en/of faciliterende rol speelt. In deze paragraaf geven wij inzicht in de financiën en risico's van deze projecten. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de raad jaarlijks de herziening van de grondexploitaties vaststelt. Tegelijk met deze programmabegroting stelt de raad dan ook de grondexploitaties zoals aangeven in het projectenoverzicht vast.
Cijfers van de begroting
Ten behoeve van de begroting zijn de exploitatieberekeningen opnieuw geactualiseerd. Dat betekent dat ze zijn doorgerekend tot het einde van de looptijd van het project, en dus naar eindwaarde zijn doorgerekend. Aan de hand van deze actualisatie zijn plannen, daar waar noodzakelijk, opnieuw gefaseerd qua uitvoering. Voor grondexploitatieprojecten die een positief (eind)resultaat laten zien, is voor het per 31 december 2026 geprognosticeerde deel binnen de reserve Stedelijke Ontwikkeling het onderdeel winstneming gevormd voor de grondexploitatieprojecten. Dit gebeurt op basis van de Percentage of Completion (POC)-methode, conform de voorschriften van het BBV. Voor de grondexploitatieprojecten met een verwacht negatief (eind)resultaat is, op basis van de geactualiseerde gegevens, een voorziening gevormd voor het verwachte verlies. Dit eveneens conform de van toepassing zijnde waarderingsgrondslagen.
Visie gemeentelijke grondbeleid
In de Nota Grondbeleid wordt het grondbeleid gezien als een middel om gemeentelijke ambities uit andere beleidsterreinen te realiseren. Doelstellingen van het grondbeleid zijn:
- het faciliteren en sturen van bestuurlijk en maatschappelijk gewenste ruimtelijke ontwikkelingen;
- het rechtvaardig verdelen van kosten en opbrengsten tussen gemeente en grondeigenaren;
- het transparant maken en beheersen van de risico’s van ruimtelijke ontwikkelingen en projecten.
De doelen die uit de ruimtelijke ambities voortkomen vallen grotendeels onder het programma Wonen, ruimtelijke ordening en stedelijke ontwikkeling en het programma Mobiliteit. In het afwegingskader voor het grondbeleid stellen we ons de vraag in hoeverre een ruimtelijke ontwikkeling bijdraagt aan de realisatie van deze doelen. Tilburg kiest voor situationeel grondbeleid. We wegen daarbij per situatie af of verwerving van gronden kan bijdragen aan versnelling of kwaliteitsborging van stedelijke ontwikkelingen. In dat geval wordt actief verworven. Waar wenselijk zetten wij het middel van de Wet Voorkeursrecht Gemeenten (Wvg) daarbij in.
Actuele ontwikkelingen
Netcongestie
De beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet vormt een steeds grotere randvoorwaarde voor woningbouw- en bedrijventerreinontwikkelingen. Dit speelt ook binnen Tilburg en heeft invloed op fasering en grondexploitaties.
Toekomstige grondexploitaties en risicoreserveringen
Momenteel worden meerdere complexe en grootschalige gebiedsontwikkelingen onderzocht op haalbaarheid, onder andere in Kenniskwartier en Tilburg Noord. In deze begroting zijn ook een aantal voorstellen opgenomen voor afdekking van te verwachten tekorten waarvoor een beroep wordt gedaan op de reserve Stedelijke Ontwikkeling. Op het moment dat er grondexploitaties geopend worden leidt dit ook tot het maken van een risico-inschatting op basis van de RISMAN systematiek voor de nieuw geopende grondexploitaties.
Bij de programmabegroting en de jaarrekening wordt een nieuwe inschatting gemaakt van de benodigde hoogte van de risicoreserve op basis van de risico-inschattingen van alle grondexploitaties.
Voeding voor de risicoreserve komt uit de reserve Stedelijke Ontwikkeling. Hiervoor is op voorhand geen reservering opgenomen in deze reserve omdat het totaal van de risico's van de grondexploitaties worden meegenomen en niet alleen de specifiek nieuw te openen grondexploitaties. In zijn algemeenheid geldt dat bij uitbreiding van grondexploitaties ook de hoogte van de risicoreserve zal toenemen.