Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om incidentele financiële risico's op te kunnen vangen en daarmee de gemeentelijke structurele taken te kunnen voortzetten. We bepalen het weerstandsvermogen door de relatie te leggen tussen de weerstandscapaciteit (de middelen die beschikbaar zijn om niet begrote kosten te dekken) en de risico's die we als gemeente lopen en waarvoor op onze balans geen voorzieningen zijn getroffen. Het weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de gemeentelijke begroting is.

In onze Financiële beheersverordening 2025 hebben wij aangegeven wat wij tot onze weerstandscapaciteit rekenen.
De weerstandscapaciteit bestaat uit:

1. de reservecapaciteit bestaande uit de vrije ruimte in: de Algemene Reserve (AR), de Reserve Incidentele Opgaven (RIO), de reserve Rioolheffing, de reserve Afvalstoffenheffing en de reserve Verkoop Essent en Gaswinstuitkering;
2. de onbenutte belastingcapaciteit;
3. een eventueel begrotingsoverschot (alleen bij begroting).

De weerstandscapaciteit bedraagt per 1-1-2031 naar verwachting € 302,9 miljoen. Per ultimo 2025 was de weerstandscapaciteit € 362,5 miljoen. Hieronder is de opbouw weergegeven.

De daling van het weerstandsvermogen van € 59,6 miljoen ten opzichte van de Jaarstukken 2025 is met name veroorzaakt door:

• de daling van de vrije ruimte in de reserve Verkoop Essent en Gaswinstuitkering als gevolg van de jaarlijkse aanvulling van de reserve Stedelijke ontwikkeling. Deze daling betreft op dit moment slechts de eerste 5 van de in totaal 10 jaren waarvoor is besloten tot aanvulling (€ 50,0 miljoen);
• inzet van de vrije ruimte in de Reserve Incidentele Opgaven voor incidentele voorstellen uit voorgaande begrotingen (€ 13,9 miljoen);
• de daling van de reserves Rioolheffing (€ 2,8 miljoen) en Afvalstoffenheffing (€ 3,2 miljoen);
• de stijging van de onbenutte belastingscapaciteit op onroerende zaakbelastingen (€ 10,2 miljoen).

Risico's
Het totaal van de gekwantificeerde specifieke risico’s bedraagt € 88,3 miljoen en is hieronder samengevat. Bij risico’s waarvoor een minimum- en maximumbedrag is aangegeven, is uitgegaan van het hoogste bedrag. Als gevolg van de gewijzigde structuur van de programmabegroting zijn meer risico’s opgenomen en nader toegelicht onder de afzonderlijke programma’s en zijn minder risico’s verantwoord onder de algemene risico’s.

Ten opzichte van de Jaarstukken 2025 is het risicobedrag gestegen met € 18,0 miljoen. Belangrijkste oorzaak hiervan zijn twee nieuwe risico's en mutaties in de volgende grotere risico's:

• nieuwe risico financiering Energietransitie (€ 7,5 miljoen);
• nieuwe risico herstelwerkzaamheden aan constructie T-Kwadraat en zwembaden (€ 5,0 miljoen);
• toename risico's grondexploitatie (€ 3,4 miljoen);
• toename risico ontwikkelingen jeugdhulp (€ 2,6 miljoen).

Indien wij de weerstandscapaciteit van € 302,9 miljoen afzetten tegen de gekwantificeerde risico's van € 88,3 miljoen achten wij het weerstandsvermogen voldoende in relatie tot de aanwezige risico's (ratio: 3,4).